Innym rozwiązaniem jest wykonanie GWC opartego na złożu żwirowym, który oprócz wspomnianych wyżej funkcji spełni role doskonałego filtra dla powietrza wchodzącego do budynku. Wymiennik oparty na złożu żwirowym będzie miał na pewno odrobinę większą sprawność od wymiennika rurowego.
W przypadku prawidłowego wykonania zapewni dopływ świeżego, doskonale przefilgtrowanego powietrza do budynku, posiada jednak szereg mankamentów, które należy wziąć pod uwagę decydując się na jego wykonanie. GWC żwirowy oddzielony jest od gleby jedynie geowłókniną, istnieje więc niebezpieczeństwo dostania się do wnętrza GWC wody, a nawet gryzoni czy owadów. Występowanie wód podskórnych płycej niż ok. 2 m pod powierzchnią ziemi w planowanym miejscu posadowienia wymiennika eliminuje praktycznie możliwość zastosowania GWC żwirowego - zalanie wodą nie tylko skutecznie blokuje pracę wymiennika, ale czasem powoduje konieczność wymiany jego zawartości ze względu na powstający intensywny zapach stęchlizny.
Ponadto większość wymienników żwirowych wymaga zastosowania tzw. wentylatora wspomagającego, który przezwycięży bardzo wysoki opór własny wymienika. Niestety ze względu na spore zużycie energii elektrycznej rozwiązanie to staje się po prostu nieopłacalne. Brak wentylatora wspomagającego w wielu wypadkach powoduje zatarcie lub spalenie przeciążonych wentylatorów rekuperatora już po dwóch-trzech latach pracy.
GWC w wersji żwirowej jest typowym wymiennikiem "jednorazowego użytku" - w przypadku jego zanieczyszczenia czy po prostu "zamulenia" zanieczyszczeniami, jeśli przez kilka lat pracował będzie bez czerpni wyposażonej w odpowiedni filtr, praktycznie nie ma możliwości jego wyczyszczenia.
Kolejnym ważnym argumentem jest fakt, że złoże żwirowe nie może pracować przez cały czas: tryb pracy należy podzielić zazwyczaj na 12-godzinne korzystanie z GWC oraz 12-godzinną "odnowę" złoża żwirowego.
Odnowienie to polega na ponownym uzyskaniu przez złoże temperatury otaczającej je ziemi. Rysunek na dole strony przedstawia wymiennik właśnie tego typu. Oczywiście w przypadku wymiennika rurowewgo wskazana jest również praca w trybie przerywanym, jednak w przypadku wymienników rurowych regeneracja temperatury ścianek wymiennika następuje znacznie szybciej.
Wymiennik płytowy to rozbudowana wersja złoża żwirowego uzupełniona konstrukcję zapewniającą powstanie pustej przestrzeni nad złożem żwirowym. Rozwiązanie takie jest znacznie lepsze od samego złoża żwirowego, ze względu na znaczne obniżenie oporów własnych wymiennika. Niestety konstrukcja wymiennika płytowego wymaga niezwykle starannego montażu, dlatego jego wykonania powinien podejmować się wyłącznie odpowiednio przeszkolony zespół. Nie jest przy tym pozbawiona podstawowych wad złoża żwirowego: ryzyka zalania wodą oraz praktycznie braku możliwości wyczyszczenia. Wymiennik płytowy jest również najdroższym rozwiązaniem z prezentowanych trzech podstawowych typów.
Decydując się na zastosowanie GWC w instalacji wentylacyjnej swego domu należy pamiętać o starannie wykonanym projekcie wraz z wszelkimi obliczeniami. Straty na oporach powietrza są w tym wypadku dość spore. W niektórych wypadkach niewłaściwie dobrana centrala oraz przewody wewnątrz domu mogą spowodować zbyt słaby "nawiew" świeżego powietrza w domu. Wskazane jest wówczas zastosowanie dodatkowego niewielkiego wentylatora lub centrali przystosowanej do obsługi GWC. Polecamy stosowanie central oferowanych przez WWW.REKUPERATORY.PL, posiadających spręż odpowiedni dla obsługi większości typów wymienników gruntowych.
Prawidłowo pracujący wymiennik daje korzyści zarówno latem jak i zimą. Latem (gdy działa bypass umieszczony w centrali wentylacyjnej) do pomieszczeń nawiewamy powietrze ochłodzone (w praktyce chłodniejsze o ok. 5 do 10o C w stosunku do powietrza zewnętrznego), co w efekcie daje nam "klimatyzację za darmo".
Zimą (układ z rekuperatorem) powietrze dochodzące do centrali jest wstępnie ogrzane co między innymi zapobiega tzw. szronieniu wymiennika, czyli po prostu zamarzaniu układu i wyłączaniu go przez elektroniczny układ przeciwzamrożeniowy. Niekonieczne jest wówczas montowanie dodatkowej energochłonnej nagrzewnicy elektrycznej w układzie rekuperatora.
Jednak poza okresem zimy i gorącego lata (w tzw. okresach przejściowych) wymiennik gruntowy powinien być odłączony a powietrze powinno być pobierane przez "normalną" czerpnię umieszczoną np. w ścianie budynku.
Należy również pamiętać o dokładnym obliczeniu oporów GWC. W przypadku wymiennika żwirowego dodatkowy wentylator wspomagający jest niemal koniecznością. Jest on niezbędne do zniwelowania oporów powietrznych powstających wewnątrz wymiennika gruntowego.
Przykład gruntowego wymiennika ciepła opartego na złożu żwirowym:

Poniżej zdjęcie gotowego wymiennika żwirowego przed zasypaniem.
Po wsypaniu i rozprowadzeniu poszczególnych warstw żwiru oraz rozprowadzeniu przewodów wentylacyjnych całość wymiennika została zasypana warstwą ok. 80 cm ziemi.

źródło: aktualne informacje - http://www.rekupuratory.pl oraz Agencja Reklamowa Hiram http://www.hiram.pl


